چرا برخی از پیامبران برای حکومت تلاشی نداشته اند؟

چند احتمال در اینجا مطرح است:

یکم). بنابر آیات متعددی که هدف از ارسال رسولان و پیامبران را اقامه قسط و عدل معرفی می کند( لیقوم الناس بالقسط) اساسا اقامه عدالت در جامعه بدون تاسیس حکومت الهی محال و غیر ممکن خواهد بود، لذا تشکیل حکومت در دستور کار تمام انبیای الهی بوده است ولی  تشکیل حکومت ممکن است درشرایطی خاص،برای پیامبری مقدور نباشد؛مانند رسول اکرم(ص)که در چند سال اول رسالت خود،از تشکیل حکومت معذور بودند یا حضرت عیسی(ع)که تحت فشار شدید دستگاه حاکم قرار داشت.

دوم). گاه درعصرپیامبری بزرگ-که مسولیت زمامداری جامعه بر عهده ی او است-برخی دیگر از انبیای الهی،زیرمجموعه ی رسالت او بوده وتنها سمت تبلیغ احکام دین راداشتند و نه حق تشکیل حکومت جدا و مستقل را ؛ مانندحضرت لوط(ع)که نبوت او زیر مجمو عه نبوت ابراهیم خلیل(ع)بود.قران می فرماید((فامن له لوط …)) ((پس لوط به او ایمان آورد…))

رسالت چنین اشخاصی ، شعاعی از نبوت گسترده همان پیامبر بزرگ است.قران مجید منصوب بودن حضرت ابراهیم(ع) ازسوی خدا،برای امامت  ورهبری جامعه را چنین بیان کرده است ((قال انی جاعلک للناس اماما...))((خداوند فر مو دند:من تو را امام وپیشوای مردم قراردادم...))

بنابراین هیچ نبوتی بدون حکومت نیست؛خواه به شکل استقلال باشدوخواه به صورت وابسته؛ زیرا در نمونه یاد شده، حضرت لوط(ع)تحت حکومت ابراهیم(ع)،زندگی سیاسی واجتماعی خود ودیگران را در محیط خویش اداره می کرد.

از این رو حضور پیامبران در سیاست واجتماع  و زمامداری انان،به صورت موجبه جزئیه در قران کریم امده است ((وکاین من نبی قاتل معه ربیون کثیر...))؛((چه بسیار پیامبرانی که مردان الهی فراوانی به همراه انان جنگ کردند...)).این ایه به خوبی نمایانگراهتمام پیامبران به امور اجتماعی وسیاسی دوران خویش است.

 سوم). چنانچه درباره ی برخی از پیامبران الهی،به صراحت مطلبی در باب حکومت وسیاست درقران کریم نیامده باشد؛ دلیل بر نبودن حکومت نیست بلکه ازقبیل((...ورسلنالم نقصصهم علیک))؛((...وپیامبرانی که ایشان را برتو باز گو نکرده ایم))است؛یعنی،همان گونه که برخی ازپیامبران الهی در تاریخ بشر بودند ونامی از انان در قرآن نیامده است ؛ تمامی ویژگیها  و رفتارهای هر یک از پیامبران نیز در قران ذکر نشده است .بنابراین هم تشکیل حکومت از سوی پیامبران الهی،امری ضروری بوده - چنان که اهداف رسالت درقران بر ان گواهی می دهد - وهم انان باتوجه به فراهم بودن شرایط ،امکانات وتوانایی ها،به آن  اقدام کر ده اند.

چهارم). سیره ی پیامبر اکرم(ص)در تشکیل حکومت نیز گواه خوبی است که چنین برداشتی از بعضی ایات قران ،حداقل در مورد اسلام به هیچ شکل صحیح نیست.

در هر صورت وجود ایات مختلف دیگر که برای پیامبر اسلام شئون الهی دیگری را ثابت می کند ونیز وجود روایات متواتری از خود پیامبر (ص) وامامان معصوم (ع) دراین خصوص وتامل در مفاد وایات مورد استناد ناقدان،همگی دلیل بر بطلان استدلال طرفداران نظریه ی((جدایی دین ازسیاست))است.

معرفی دو منبع مطالعه در زمینه ولایت فقیه

1.         ولایت فقیه(فقاهت، عدالت، كفایت) – عبداله جوادی آملی ، نشر اسراء

2.         پرسشها و پاسخهای دانشجویی (جلد 15)_انتشارات نهاد مقام معظم رهبری در دانشگاهها